Twee kleine kopjes, een alerte mama en een verhuis die telkens netjes één voor één verloopt. Bedreigde rode panda Amber houdt haar kroost voorlopig goed verborgen, maar werd betrapt toen ze haar jongen één voor één naar een andere nestkamer in ZOO Planckendael bracht. Met wat geluk vangen bezoekers nu al een glimp op van deze pasgeboren rode panda’s.
Dat Amber zwanger was, konden de verzorgers onder meer afleiden uit haar toegenomen gewicht. Verschillende nestkamers stonden dus klaar voor de geboorte, maar de dagen verstreken. “We begonnen stilaan te denken dat het er misschien toch niet meer van zou komen”, vertelt verzorger Dieter. “Amber beviel dit jaar vrij laat. En dan zie je haar plots op de camerabeelden met haar jongen één voor één op trot. Dat is echt een fantastisch gevoel.”
Kwetsbare pluizenbollen
Rode panda’s leven in de kwetsbare bamboebossen van de Himalaya in Azië. Hun leefgebied staat onder druk en de soort is bedreigd. Deze tweeling is daarom niet alleen hartverwarmend nieuws, maar ook belangrijk voor het behoud van de soort. ZOO Planckendael neemt deel aan het Europese soortbehoudsprogramma voor rode panda’s. De kweek wordt internationaal gecoördineerd om de genetische diversiteit zo groot mogelijk te houden. Zo vormt de populatie in dierentuinen een belangrijke back-up voor de soort en kan ze, waar mogelijk, bijdragen aan herintroducties in de natuur.
Bovendien steunt ZOO Planckendael het Red Panda Forest Guardians Project. Lokale boswachters worden opgeleid om rode panda’s en hun leefgebied te beschermen, populaties op te volgen en stroperij tegen te gaan. Ook de lokale bevolking wordt betrokken bij de bescherming van het bos en krijgt ondersteuning bij duurzame, alternatieve inkomsten, zoals bijenteelt.
Perfecte timing
Liefde is bij rode panda’s een kwestie van perfecte timing. Tijdens het jaarlijkse korte kweekseizoen kan een vrouwtje amper 18 tot 24 uur ontvankelijk zijn voor een paring. Als alles precies op het juiste moment samenvalt, volgen ongeveer 4,5 maanden later één tot meestal twee kleine wonderen. Vermoedelijk kwamen de jongen eind juli ter wereld. Bij rode panda’s kan het bevruchte eitje een tijdje in rust blijven voordat het zich in de baarmoederwand innestelt. Daardoor begint de echte ontwikkeling van het embryo pas later en kan de tijd tussen paring en geboorte sterk verschillen. Zo kan de geboorte op een gunstig moment plaatsvinden, wanneer de omstandigheden voor moeder en jongen het beste zijn.
“Dat maakt elke geslaagde geboorte opnieuw bijzonder”, vertelt Dieter. “We hadden dit jaar bovendien het geluk dat we de jongen mooi op camera konden zien toen Amber ze verplaatste. Ze neemt ze voorzichtig één voor één bij het nekvel mee en kiest zelf waar ze haar jongen het veiligst vindt. Amber kan daarvoor kiezen uit verschillende nestkamers.” Dat verplaatsen is natuurlijk gedrag: zo verspreidt ze geursporen en verkleint ze de kans dat een mogelijke predator haar jongen vindt.
Stilte in het nest
Opvallend is dat deze tweeling zich anders gedraagt dan Ambers vorige jongen. Waar de verzorgers vorig jaar piepgeluidjes uit de nestkamer hoorden, blijft het dit jaar opvallend rustig. Ook dat is een natuurlijk overlevingsinstinct: hoe minder geluid jonge rode panda’s maken, hoe minder ze in de natuur hun aanwezigheid verraden. De jongen worden blind en doof geboren en zijn tijdens hun eerste levensweken volledig afhankelijk van hun moeder. Voorlopig krijgen Amber en haar tweeling dan ook alle rust. Rond de leeftijd van negen weken volgt een eerste belangrijk moment: de jongen worden gechipt en medisch gecontroleerd. Wie nu al op rode panda-expeditie gaat, kan geluk hebben en mama Amber spotten wanneer ze met een bek vol baby verhuist. Binnenkort komen de twee kleine wondertjes zelf vaker tevoorschijn en valt er dubbel zoveel rode panda te bewonderen.